Muaj pes tsawg leeg, Cheebtsam, qauv thiab thaj chaw ntawm lub ntiaj teb geographic plhaub

Achievements nyob rau hauv lub teb ntawm seismology muab noob neej ib tug xav paub ntau dua kev txawj ntse ntawm lub ntiaj teb thiab lub khaubncaws sab nraud povtseg ntawm cov uas nws yog tsim los. Txhua txheej nws muaj nws tus kheej lub zog, qauv thiab cov yam ntxwv uas cuam tshuam rau yooj yim dab nyob rau hauv lub ntiaj teb no. Muaj pes tsawg leeg, qauv thiab cov khoom txiav txim los ntawm nws cov geographic plhaub ntsiab Cheebtsam.

Sawv cev ntawm lub ntiaj teb nyob rau txawv sij hawm

Txij ancient sij hawm, cov neeg tau nrhiav kom to taub cov tsim thiab muaj pes tsawg leeg ntawm lub ntiaj teb. Lub earliest xav tau purely uas tsis yog-kev qhov nyob rau hauv daim ntawv ntawm cov myths xwb los yog kev cai dab qhuas fables uas gods. Thaum lub sij hawm lub sij hawm ntawm antiquity thiab cov Nrab Hnub nyoog muaj ob peb theories txog lub keeb kwm ntawm lub ntiaj chaw thiab nws kom muaj pes tsawg leeg. Lub hiob kev tshawb xav yog lub ntiaj teb nyob rau hauv daim ntawv ntawm ib tug ca kheej los yog ib lub voos xwmfab. Twb tau nyob rau lub 6 xyoo pua BC, lub Greek philosophers pib mus hais lus cam uas lub ntiaj teb no yeej puag ncig thiab yog muaj li ntawm cov zaub mov thiab hlau. lub assumption tau ua nyob rau hauv lub xyoo pua 16th, Edmund Halley tias lub ntiaj teb muaj concentric spheres, thiab sab hauv yog hollow. Nyob rau hauv thaum ntxov 19th caug xyoo, tsuas thiab muaj kiv puag ncig contributed rau cov ceev ceev txoj kev loj hlob ntawm lub ntiaj teb sciences. Nws pom hais tias pob zeb formations cov txheej txheem ntawm nyob rau hauv kev txiav txim ntawm lawv tsim nyob rau hauv lub sij hawm. Nyob rau tib lub sij hawm, geologists thiab naturalists pib twb paub lawm tias lub hnub nyoog ntawm cov fossils yuav txiav txim los ntawm lub geological taw tes ntawm view.

Kev tshawb nrhiav ntawm tshuaj thiab geological muaj pes tsawg leeg

Tus qauv thiab thaj chaw ntawm geographic plhaub txawv los ntawm lwm yam khaubncaws sab nraud povtseg los ntawm tshuaj thiab geological qauv, thiab muaj zoo txawv nyob rau hauv kub thiab siab. Tam sim no scientific kev nkag siab ntawm lub hauv qauv ntawm lub ntiaj teb raws li nyob rau hauv inferences ua los ntawm txoj kev seismic xyuas, ua ke nrog lwm cov kev ntsuam ntawm gravitational thiab sib nqus teb. Los ntawm thaum ntxov 20th caug xyoo, lub kev loj hlob ntawm radiometric sib tam, uas yog siv los txiav txim seb lub hnub nyoog ntawm cov zaub mov thiab cov pob zeb, ua rau nws tau mus nrhiav tau ntau yog cov ntaub ntawv hais txog qhov tseeb uas muaj hnub nyoog ntawm lub ntiaj teb, uas yog hais txog 4-4.5 billion xyoo. Cov kev loj hlob ntawm kev niaj hnub ntawm kev uas tsuas thiab zoo zoo nkauj tshooj, raws li zoo raws li ib tug zuj zus khiav ntawm qhov tseem ceeb ntawm cov zaub mov thiab lawv tej yam ntuj tso faib kuj pab los txhawb txoj kev loj hlob ntawm cov niaj hnub geology, xws li kev paub txog uas khaubncaws sab nraud povtseg yog ib feem ntawm lub thaj hnab ntawv ntawm lub ntiaj teb.

Tus qauv thiab thaj chaw ntawm lub geographic lub hnab ntawv

Geosfera muaj xws li hydrosphere, sinking kwv yees li kaum kilometers tob saum toj no lub hiav txwv theem, thiab cov kaub puab ntawm cov cua, extending rau ib qhov siab ntawm 30 kis lus mev. Qhov loj tshaj deb plhaub txawv plaub caug kilometers. Cov txheej no yog muaj cov teebmeem ntawm ob terrestrial thiab cosmic dab. Tshuaj pom nyob rau hauv peb lub cev lub xeev, thiab tej zaum yuav muaj li ntawm me me elementary hais xws li atoms, ions thiab molecules, tiam sis kuj muaj ntau ntxiv multicomponent lug. Tus qauv ntawm lub geographic plhaub yog feem ntau yog raws li ib tug lub zej lub zos ntawm tej yam ntuj tso thiab kev tshwm sim. Cheebtsam geographic lub hnab ntawv tuaj raws li pob zeb nyob rau hauv lub ntiaj teb ua kiav txhab, huab cua, dej, av thiab biogeocoenoses.

Yam ntxwv nta ntawm lub geosphere

Tus qauv thiab thaj chaw ntawm geographic plhaub hais ib tug xov tooj ntawm ib qho tseem ceeb cov yam ntxwv. Cov no yog cov: kev ncaj ncees, lub voj voog ntawm teeb meem, atherosclerosis thiab qhov kev loj hlob.

1. Lub sam xeeb yog txiav txim los ntawm lub sij hawm ntawm kev tu ncua metabolism thiab lub zog, thiab ua ke nrog ntawm tag nrho lub Cheebtsam txuas lawv nyob rau hauv ib daim ntaub ntawv, qhov chaw uas lub transformation ntawm tej yam ntawm cov kev mus tej zaum yuav ua rau ntiaj teb no hloov nyob rau hauv tag nrho cov lwm leej lwm tus.
2. Segmented plhaub yog yus muaj los ntawm muaj ib tug cyclic kev teeb meem, xws li atmospheric thiab dej hiav txwv ncig ntawm nto currents. Ntau txoj dab yog nrog los ntawm ib tug kev hloov nyob rau hauv ib pawg muaj pes tsawg leeg ntawm qhov teeb meem (dej voj voog). Nyob rau hauv lwm yam mus muaj tshuaj transformation ntawm qhov teeb meem, los yog qhov thiaj li hu ua lom voj voog.
3. Lwm feature ntawm lub plhaub yog nws lub suab, hais tias yog, lub repetition nyob rau hauv lub sij hawm ntawm ntau yam dab thiab phenomena. Nws yog tshwm sim los feem ntau los ntawm cov nyiaj ntawm astronomical thiab geological rog. Muaj 24-teev rhythms (hnub thiab hmo ntuj), txhua xyoo rhythms (caij), rhythms tshwm sim rau xyoo (piv txwv li, 30-xyoo mus nyob rau hauv uas muaj cov variations hauv kev nyab xeeb, glaciers, pas dej ntau ntau thiab qhov ntim ntawm lub ntws). Muaj txawm rhythms tshwm sim rau centuries (eg, alternating theem ntawm txias thiab noo kev nyab xeeb nrog kub thiab qhuav theem, tshwm sim ib zaug nyob rau hauv 1800-1900 xyoo). Geological rhythms yuav nyob ntev li ntawm 200 mus rau 240 lab lub xyoo, thiab hais txog.
4. Tus qauv thiab thaj chaw ntawm geographic plhaub ncaj qha kev cob cog rua nrog lub nruam kev loj hlob.

tas mus li txoj kev loj hlob

Muaj ib co nta ntawm qhov kev tshwm sim thiab tas mus li txoj kev loj hlob. Firstly, muaj yog lub zos division ntawm cov continents, dej hiav txwv thiab seabed. Nyob rau qhov no txim hluav taws xob cuam tshuam ntsig txog cov qauv ntawm thaj qauv, xws li geographic thiab altitudinal zonation. Secondly, yog ib tug ncov qaumteb qabteb asymmetry yog manifested nyob rau hauv lub hav zoov ntawm ntau yam pauv loj sib txawv nyob rau hauv sab qaum teb thiab yav qab teb hemispheres. Qhov no yog manifested, piv txwv li, nyob rau hauv lub tsev ntawm continents thiab dej hiav txwv, kev nyab xeeb aav, muaj pes tsawg leeg muaj thiab fauna hom thiab landforms thiab ua hauj lwm. Peb, txoj kev loj hlob nyob rau hauv lub geosphere yog inextricably txuas mus rau lub spatial thiab tej yam ntuj tso heterogeneity. Qhov no nws thiaj li ua rau yus lub fact tias nyob rau hauv ntau qhov chaw ntawm qhov sib txawv theem ntawm lub evolutionary txheej txheem yuav tsum tau cai ib txhij. Piv txwv li, lub ancient ice hnub nyoog nyob rau hauv ntau qhov chaw ntawm lub ntiaj teb no pib thiab twb txawv sij hawm. Nyob rau hauv tej qhov chaw ntawm tej yam ntuj tso kev nyab xeeb yuav ntau noo, thaum nyob rau hauv lwm tus neeg muaj ib tug kiag li opposite duab.

lithosphere

Qauv geographic plhaub muaj xws li xws li ib tug tivthaiv raws li lub lithosphere. Nws yog ib qho nyuaj, txheej ib feem ntawm lub ntiaj teb, extending mus rau ib tug tob ntawm txog 100 kis lus mev. Cov txheej no muaj ib tug ua kiav txhab thiab lub mantle. Qhov tseem check thiab khoom ntiaj teb txheej txuam nrog ib lub sij hawm xws li tectonic kev ua si. Lub lithosphere yog muab faib ua 15 loj tectonic daim hlau: lub North American, Caribbean, South American, Scottish, Antarctic, Eurasian, Arabian, African, Indian, Filipino, Australian, Pacific, Juan de Fuca, lub Nazca thiab Cocos. Muaj pes tsawg leeg ntiaj teb geographic plhaub nyob rau hauv cov cheeb tsam tsiag ntawv los ntawm muaj ntau hom pob zeb uas lithosphere thiab cortical mantle. Lithospheric ua kiav txhab yog yus muaj los ntawm ib tug continental thiab Oceanic gabbro gneiss. Hauv qab no uas ciam, nyob rau sab qaum mantle tshwm sim peridotite pob zeb mas muaj xws li lwm yam minerals tawm Olivine thiab pyroxene.

sis ntawm Cheebtsam

Muaj pes tsawg leeg ntawm lub thaj hnab ntawv muaj xws li plaub tug geosphere: lub lithosphere, hydrosphere, cua thiab biosphere. Dej suab los ntawm cov dej hiav txwv thiab seas, cov cua tsiv mus nyob rau huab cua ndlwg ntawm lub teb chaws, muaj tsim, thiab nag lossis daus ntog, uas rov mus rau lub hiav txwv nyob rau hauv ntau txoj kev. Lub lom voj voog ntawm lub zaub nceeg vaj yog mus hloov lub inorganics rau organics. Tom qab kev puas tsuaj uas muaj sia nyob, organic tshuaj uas rov qab mus rau lub ntiaj teb ua kiav txhab maj hloov mus rau hauv inorganic.

Qhov tseem ceeb tshaj cov khoom

Properties thaj cover:

1. Cov tau zog cia thiab hloov dua siab tshiab ntawm hnub ci lub teeb.
2. Lub xub ntiag ntawm lub dawb zog yuav tsum tau rau ib tug loj ntau yam ntawm tej yam ntuj tso dab.
3. Lub cim muaj peev xwm yuav tsim lom ntau haiv thiab ua hauj lwm raws li tej yam ntuj tso vaj tse rau lub neej.
4. thaj cover zog muaj xws li ib tug ntau ntau yam ntawm tshuaj ntsiab.
5. Zog los ob leeg los ntawm qhov chaw thiab los ntawm cov sib sib zog nqus bowels ntawm lub ntiaj teb.

Lub uniqueness ntawm lub thaj hnab ntawv yog hais tias thaum lub hlws ris ntawm lub lithosphere, cua thiab hydrosphere nyob rau hauv cov organic lub neej. Nws nyob ntawm no thiab muaj tseem tsim tag nrho cov tib neeg zej zog, siv cov kev pab tsim nyog rau lawv livelihoods. Segmented sheath npog tag nrho cov ntiaj chaw, li ntawd, nws yog hu ua planetary complex muaj pob zeb muaj kiav txhab, huab cua thiab dej, cov av thiab enormous lom ntau haiv.