Lub sijhawm ntawm cov keeb kwm geological ntawm lub Ntiaj Teb nyob rau hauv sib lawv liag. Qhov tshwm sim ntawm lub neej

Geochronology yog ib txoj kev faib cai ntawm tag nrho cov keeb kwm ntawm lub Ntiaj Teb rau ntau lub sij hawm, uas yog qee yam ntawm cov cim kos npe. Lub caij nyoog ntawm cov keeb kwm geological ntawm lub Ntiaj Teb nyob rau hauv sib lawv liag tau raug txais yuav los ntawm thawj cov rooj sablaj siab thoob ntiaj teb ntawm cov kws paub txog geologists. Qhov kev sib cais ntawm cov sijhawm siv yog siv hauv geology, geography thiab lwm yam kev kawm.

Lub Sijhawm Suav

Muaj ob qho kev ntsuas uas txiav txim siab txog lub sijhawm ntawm peb lub ntiaj chaw. Lawv raug hu ua: stratigraphic, kawm cov seem ntawm cov pob txha deposits, thiab cov geochronological, uas suav cov kev hloov hauv lub ntiaj teb thiab cov organic. Thaum zoo sijhawm ntawm lub sijhawm, ntiajteb txoj kev loj hlob yog cov npe meej tshaj plaws: eons, epochs, periods, centuries, times. Tseem tshuav me me sij hawm tsawg, uas tau hais nyob hauv kev tshawb fawb, tab sis kev nkag siab txog keeb kwm ntawm lub ntiaj teb lawv tsis ua si.

Qhov loj tshaj plaws lub sij hawm

Stratigraphically, geological lub sij hawm ntawm cov keeb kwm geological ntawm lub ntiaj teb nyob rau hauv sib lawv liag raug muab faib ua peb lub sijhawm ua ke, uas cov kws tshawb fawb hu eonotems:

• Archean;
• Proterozoic;
• Phanerozoic.

Qhov sib faib no muaj ntau lub sijhawm sib txawv. Thawj lub sij hawm ntawm lub neej ntawd kub ntev dua 2 billion xyoo, thiab qhov kawg ntawm kav txog 512 lab lub xyoo. Geological eras thiab keeb kwm ntawm lub neej nyob rau lub ntiaj teb yog inextricably txuas. Qee cov kev hloov hauv qib feem pua ntawm oxygen, dej, kev ruaj ntseg ntawm atmospheric siab thiab qhov kub ua rau muaj kev sib tw ntawm cov txheej txheem evolution. Tsom kwm txoj kev sib raug zoo no yog ib qho piv txwv ntawm kev qhia luv luv ntawm peb lub sijhawm tseem ceeb ntawm lub ntiaj teb.

Archaean

Archean thiab Proterozoic lub sij hawm yog 4/5 ntawm tag nrho keeb kwm ntawm lub neej ntawm peb ntiaj chaw. Los ntawm Archae period pib lub keeb kwm ntawm lub ntiaj teb. Geological lub sij hawm teev txav thaum pib ntawm lub Archean lub sij hawm ntawm 4 billion xyoo dhau los. Lub sij hawm Archae - lub hnub nyoog tshaj plaws, ntev tshaj plaws nyob rau hauv lub sij hawm - kav txog 12 lab lub xyoo. Nws yog nyob rau lub sij hawm no tias peb lub ntiaj teb txias, ib qho hlau tsim, thawj magmatic pob zeb xws li diorite thiab granite yog tsim. Kev pom ntawm lub sij hawm qub, cov kws tshawb fawb tau tshawb pom ntawm Greenland Shield ntug. Nyob rau hauv nruab nrab ntawm lub sij hawm Archae, thawj teb chaws yog raug tsim, uas cov kws tshawb hu hu ua Valbaru.

Tib lub sijhawm, tus kab mob thawj zaug yug nyob rau lub ntiaj teb. Feem ntau cov yuav ua rau lawv mob plab. Qhov tshwm sim ntawm lub neej yog ncaj qha ntsig txog cov txheej txheem ntawm photosynthesis, uas tam sim ntawd faib tag nrho cov tsiaj txhu hauv cov nroj tsuag thiab tsiaj txhu. Thawj photosynthesis tshwm sim nyob rau hauv xiav-ntsuab algae thiab nyob rau hauv cyanobacteria, uas muaj ib txheej thaum ub hauv txheej txheem kom lawv tsis txawm muaj nuclei.

Proterozoic

Thawj thawj lub sij hawm nyob hauv keeb kwm ntawm Proterozoic yog ib yam ntxwv ntawm qhov txo ntawm cov pa oxygen hauv cov cua. Tej zaum qhov no tau tshwm sim thaum lub sij hawm ntawm qee qhov tsis pom kev hnav cosmic kev puas tsuaj, tab sis txawm tias qhov kev hloov no tau muaj pov thawj rau kev tuag rau cov kab mob hom kab mob - vim lawv cov pa oxygen ua rau tuag taus. Yog li ntawd, cov thawj uas muaj sia nyob rau lub ntiaj teb tuag tawm, ua rau nws tau mus yuav lwm cov ntaub ntawv ntawm lub neej, tswj kev noj ntawm O _2.

Nyob rau hauv qhov chaw, qib carbon dioxide txo thiab cov dej ntawm lub nce ntxiv - thawj World Ocean tsim, uas, tau kawg, muaj tsawg dua hnub no. Thiab cov continents ua ke rau hauv ib lub teb chaws tshiab, uas tau hu ua Rodinia - qhov kev tshwm sim tau qhov chaw 1150 lab lub xyoos dhau los. Qhov kawg ntawm lub sijhawm no, thawj lub hnub nyoog dej khov pib, txuas nrog cov tawm ntawm cov hlau nplaum thiab, tej zaum, qhov hloov ntawm lub sijhawm hloov ntawm peb lub ntiaj chaw. Los ntawm lub sijhawm no, cov kws tshawb fawb tau pom qhov ntxov tshaj plaws ntawm qhov seem ntawm cov kab mob thawj zaug - qhov no yog qhov tshwm sim ntawm cov pob txha nyob hauv cov ciaj sia.

Phanerozoic

Lub sijhawm ze rau peb lub caij nyoog ntawm keebkwm ntawm ntiajteb ntawm lub ntiajteb no yuav tsum yog lub npe ntawm Phanerozoic. Cov yam ntxwv tseem ceeb ntawm lub sij hawm luv no yog qhov tshwm sim ntawm lub neej nyob rau hauv lub ntsiab lus niaj hnub ntawm lo lus. Phanerozoic era pib 542 lab xyoo dhau los thiab tseem niaj hnub mus no. Ntshav nce nyob rau hauv cov pa tau provoked boom tiag tiag rau hauv kev tshwm sim tshiab ntawm cov nroj tsuag tshiab thiab tsiaj txhu. Zaum hu qhov txheej txheem Cambrian tawg. Hauv Phanerozoic, feem ntau ntawm cov hom nroj tsuag niaj hnub tshwm sim, thiab cov tsiaj kis tau tus txha nqaj thiab ua kom muaj ib chav kawm tshiab nyob ntawm lub ntiaj teb.

Qhov kev faib no muab ib lub tswv yim ntawm seb cov kws tshawb fawb hu cov sij hawm ntawm keeb kwm ntawm ntiaj teb. Nyob rau hauv sib lawv liag, lawv yog cov yooj yim yuav tsum nco qab - thawj tsab ntawv ntawm Archaean, Proterozoic thiab Phanerozoic eras raug teem nyob rau hauv cov lus txib.